Podobno Polki należą do najpiękniejszych kobiet na świecie. Można z tą tezą polemizować, ale na pewno przywiązują dużą wagę do swojego wyglądu (czym bardzo różnią się od przeciętnego Polaka). Jeśli więc nie mają wielkiej urody, starannie zamaskują to makijażem i ubiorem. Ale co kryje się pod tą zewnętrznością?

Na charakter polskiej kobiety bardzo negatywny (z feministycznego punktu widzenia) wpływ wywarły skomplikowane polskie dzieje, zwłaszcza wiek XIX. Utrata niepodległości, liczne powstania, represje, wywożenie mężczyzn-patriotów na Sybir przez władze rosyjskie sprawiły, że to na pozbawionej męskiego oparcia kobiecie spoczął ciężar utrzymywania rodziny i wychowania dzieci. Wskutek tego wykształcił się wzorzec idealnej matki-Polki: strażniczki domowego ogniska odpowiedzialnej za wychowanie dzieci. Dla tego szczytnego celu musiała poświęcić swoje osobiste szczęście i ambicje. Bywało – i jest tak do dziś – że także zdrowie czy życie, bo gdy w przypadku patologicznej ciąży zachodzi konieczność wyboru między kobietą a nienarodzonym dzieckiem, dla wielu ten wybór jest oczywisty: życie należy się dziecku. To dlatego kwestia prawa do aborcji wciąż pozostaje w Polsce nierozwiązana i nigdy rozwiązana w interesie kobiety nie będzie.

Wzorzec poświęcenia pokutuje po dziś dzień, podsycany zresztą przez Kościół katolicki (nawet w najbardziej nieudanym małżeństwie kobieta musi trwać dla dobra rodziny). Choć to Niemcy wymyślili słynne 3 x K (Kościół, kuchnia, dzieci), pasuje to jak ulał do polskiej mentalności. Mimo że mamy już XXI wiek, dla przeciętnej Polki najważniejsza jest rodzina i dzieci. Jak wynika z badania MillwardBrown SMG/KRC, hierarchia wartości jest następująca: rodzina,  macierzyństwo, bezpieczeństwo, zdrowie oraz szczęśliwy związek. Udany związek ma dla Polki istotne znaczenie, ponieważ większość uważa, że to jednak mężczyzna powinien być głównym żywicielem rodziny. W cenie są zatem takie jego cechy, jak opiekuńczość, odpowiedzialność, pracowitość i zaradność.

Dla 25% ankietowanych w ich życiu istotny jest także spokój oraz Bóg i religia. Wysoce konserwatywny wizerunek Polek, jaki wyłania się z różnych badań, może być zatem bardzo atrakcyjny dla mężczyzn szukających w partnerce nie – kobiety wyzwolonej, ale osoby ciepłej, oddanej, uległej i tolerancyjnej wobec męskich słabości. W tej dziedzinie Polki zaliczyły wielowiekowe wychowanie, które wpajało im postawę biernego poddawania się przemocy domowej, bo przecież „jak mąż kocha, to bije”, i tolerowania pijaństwa, bo przecież „każdy prawdziwy chłop musi wypić”. Obarczone rolą matki, żony, kochanki, zaopatrzeniowca, wychowawcy, sprzątaczki, kucharki, niani (najpierw własnych dzieci, a potem wnuków) itd., z pokorą znosiły niełatwy los, pociechy szukając nie w walce, ale w modlitwie. Niestety, wydaje się, że to smutne dziedzictwo konserwatyzmu obyczajowego Polaków nie zostało jeszcze przezwyciężone.

Siła tradycji i akceptowania męskiej dominacji dostrzegalna jest także w sferze seksu, przynajmniej jeśli chodzi o starsze generacje. Większość kobiet uważa, że inicjatywa w sprawach łóżkowych należy do mężczyzny, i że to on powinien się oświadczyć. Do typowo polskich cech, które mogą podobać się cudzoziemcom, można zaliczyć także umiejętność gotowania, aczkolwiek jest to niejako wymuszone niską zamożnością polskich rodzin. Przeciętnej polskiej rodziny nie stać bowiem na jadanie w restauracjach. Ale wiele kobiet lubi gotować i piec i taką szeroko rozumianą kuchenną krzątaninę. Gdyby odwołać się do przykładów międzynarodowych, typowej Polce bliżej jest więc do macierzyńskiej Sophii Loren niż do femme fatale Brigitte Bardot.

Odpowiedź zatem na pytanie, czy Polka jest kobietą atrakcyjną, zależy od tego, czego się w kobiecie poszukuje. Dla mężczyzn tradycjonalistów, ceniących spokój domowego ogniska, a także przywiązujących wagę do wyglądu swojej damy, będzie to na pewno wybór odpowiedni.

Zaprezentowany powyżej wizerunek Polki oczywiście zmienia się wraz z kolejnymi pokoleniami. Te najmłodsze pozostają religijne, ale żyją w związkach z nieślubnymi partnerami, coraz bardziej ceniąc sobie wolność osobistą lub ucieczkę od rodzinnych zobowiązań. Z gotowaniem też już bywa różnie, ponieważ współczesne matki coraz częściej trzymają córki z dala od kuchennych i domowych obowiązków. U kobiet przed 30. rośnie ponadto znaczenie wykształcenia i kariery zawodowej. Jedno pozostaje niezmienne – dbałość o wygląd oraz zainteresowanie modą i kosmetykami. Polka jest na pewno osobą przyjemną dla oka, ale poza wyjątkami (jak Maria Skłodowska-Curie) rewolucji w świecie raczej nie dokona.

Renata Głuszek

W artykule zostały wykorzystane dane z sondażu „Gazety Wyborczej” “Polka 2007” (luty 2007) oraz gazeta.pl „Czego pragną kobiety”, kwiecień 2011

Zobacz także: Polki 2, Jak wytrzymać z Polką 

Foto:  Wikipedia, Renata Głuszek, Katarzyna Olczak

Publikacja: maj 2013